دانشنامه

واژه‌نامه و دانشنامه

آتنا

ایزدبانوی خرد، جنگاوری و هنر در یونان باستان. در افسانه‌ها گفته می‌شود او نخستین فلوت را ابداع کرد اما بعداً آن را کنار گذاشت.

آذر

آذر ایزد آتش در آیین زرتشتی و یکی از نیروهای مقدس آفرینش است. آتش نماد پاکی، راستی و روشنایی است و آذر در اساطیر زرتشتی در برابر نیروهای اهریمنی قرار می‌گیرد.

آرتمیس

ایزدبانوی شکار، طبیعت وحشی، ماه و زایمان در اساطیر یونان. او دختر زئوس و لتو و خواهر دوقلوی آپولو بود و معمولاً با کمان و همراهی حیوانات وحشی تصویر می‌شود.

آرکین

نوعی انرژی جادویی خام و قدرتمند در دنیای رون‌ترا که در همه‌چیز جریان دارد. این نیرو می‌تواند خلق کند یا ویران سازد و اساس فناوری هکس‌تک است.

آرگونات‌ها

گروهی از قهرمانان یونانی که با کشتی آرگو همراه جیسون شدند. اورفئوس با موسیقی خود برای آن‌ها ریتم پاروزنی تعیین می‌کرد و آرامش می‌بخشید.

آفرودیت

ایزدبانوی عشق، زیبایی و میل در اساطیر یونان. طبق یکی از روایت‌ها از کف دریا زاده شد و بعدها همسر هفائستوس شد، اما روابط متعددی با خدایان و فانیان داشت.

آماتراسو

وی مهم‌ترین ایزد در آئین شینتو است. آماتراسو نخستین فرزند از «سه فرزند برجستهٔ» ایزاناگی و بزرگ‌ترین کامی است. همچنین خاندان پادشاهی ژاپن ادعا می‌کند که آماترا

آپولو

ایزد خورشید، موسیقی، تیراندازی و پیشگویی. او چنگ (Lyre) مقدس را از هرمس گرفت و پدر معنوی بسیاری از هنرمندان اساطیری محسوب می‌شود.

اسفینکس

موجودی هیولایی با بدن شیر و سر انسان که در افسانهٔ ادیپ در جادهٔ تبس ظاهر می‌شد و معمایی را برای مسافران مطرح می‌کرد. کسانی که نمی‌توانستند پاسخ دهند، توسط او ک

انگره‌مینیو

اهریمن یا انگره‌مینیو در اساطیر و سنت زرتشتی، نیروی ویرانگر و مخالفِ راستی و نظم آفرینش است.

ادامه ←

اهورامزدا

اهورامزدا در آیین زرتشتی، «سرور دانا» و والاترین وجود مینوی است. نام او از دو بخش تشکیل شده: اهورا به معنای «سرور» و مزدا به معنای «دانا»؛ بنابراین می‌توان آن ر

اوتومنا

اوتومنا نخستین دژ و قلمرو ملکور در سرزمین میانه بود که در شمال آردا بنا کرد.این دژ مرکز قدرت و جایگاه اصلی ملکور در دوران نخست بود، تا اینکه والار به آن یورش بر

اودیسه هومر

اودیسهٔ هومر یکی از دو حماسهٔ بزرگ یونان باستان و از مهم‌ترین آثار ادبیات کلاسیک جهان است. این اثر، که معمولاً به هومر نسبت داده می‌شود، داستان بازگشت اودیسئوس

اورفئوس

بزرگ‌ترین موسیقی‌دان و شاعر در اساطیر یونان، پسر کالیوپه. او با نوای چنگ خود می‌توانست حیوانات وحشی و حتی سنگ‌ها را به حرکت درآورد و برای بازگرداندن همسرش به دن

اوریدیکه

نیمف (پری) جنگلی و همسر محبوب اورفئوس که بر اثر نیش مار جان باخت. او دلیل سفر حماسی اورفئوس به قلمرو هادس بود.

اونی

اونی ( 鬼 おに ) گونه‌ای از یوکای، دیو، اورک، غول یا ترول در فولکلور ژاپنی است. گفته می‌شود که اونی‌ها در غارها، در اعماق کوهستان‌ها یا در دوزخ زندگی می‌کنند.

اَئشمَه

اَئشمَه یکی از دیوان اهریمنی در اساطیر زرتشتی و تجسم خشم و خشونت است. او انسان را به رفتارهای تند، پرخاشگری و ویرانگری سوق می‌دهد.

اَندر

اَندر یکی از دیوان اهریمنی در اساطیر زرتشتی است که با گمراهی و تباهی اندیشه پیوند دارد. او دشمن بهمن، امشاسپندِ اندیشه و منش نیک، به شمار می‌رود.

اَکومن

اَکومن یکی از دیوان اهریمنی در اساطیر زرتشتی و دشمن بهمن است. نام او به معنای «اندیشه‌ی بد» است و نماد افکار نادرست و دورشدن از خرد و نیکی به شمار می‌رود.

اکدینا

موجودی نیمه‌زن و نیمه‌مار در اساطیر یونان که به‌عنوان «مادر هیولاها» شناخته می‌شود. او همراه تایفون، مادر بسیاری از هیولاهای مشهور مانند سربروس، هیدرا و کیمرا ب

ایتزپاپالوتل

ملکه تزیتزیمیمه‌ها و الهه جنگ و قربانی در اساطیر آزتک. نام او به معنی "پروانه ابسیدین" (سنگ شیشه آتشفشانی) است.

تارتاروس

ژرف‌ترین و تاریک‌ترین بخش جهان زیرین در اساطیر یونان که هم به‌عنوان مکان زندانی شدن موجودات قدرتمند و هم به‌عنوان یک موجود کیهانی نخستین شناخته می‌شود.

تارگرین

خاندانی باستانی در وستروس که خون اژدها در رگ‌هایشان جریان دارد.

تامریل

قاره اصلی در دنیای "الدر اسکرولز" که امپراتوری‌ها و نژادهای مختلفی مثل نوردها، الف‌ها، انسان‌ها و خزندگان در آن زندگی می‌کنند.

تاناتوس

تجسم مرگ در اساطیر یونان و فرزند نیکس. وظیفهٔ او همراهی مردگان به جهان زیرین بود و برخلاف هادس، فرمانروای مردگان محسوب نمی‌شد.

تانیکوئتیل

تانیکوئتیل بلندترین کوه در آمان و بلندترین قلهٔ آردا است که در رشته‌کوه پلوری، در شرق والینور، قرار دارد.

ادامه ←

تایفون

هیولایی عظیم و یکی از قدرتمندترین موجودات اساطیر یونان که فرزند گایا و تارتاروس دانسته می‌شود. او با خدایان المپ جنگید و سرانجام توسط زئوس شکست خورد.

تراس

سرزمینی در شمال یونان باستان که مردمانش به جنگاوری و عشق به موسیقی شهرت داشتند. زادگاه و محل زندگی اورفئوس.

تزیتزیمیمه

هیولاهای ستاره‌ای در اساطیر آزتک که به شکل اسکلت‌های زنانه تصویر می‌شدند و در زمان خورشیدگرفتگی برای نابودی بشر به زمین می‌آمدند.

تنوچتیتلان

پایتخت باشکوه امپراتوری آزتک که بر روی جزیره‌ای در دریاچه تکسکوکو بنا شده بود (مکزیکوسیتی امروزی بر روی خرابه‌های آن است).

تولکاس

تولکاس یکی از والار و نیرومندترین جنگجویان آرداست که به شادی، قدرت و سرعت بسیار زیادش شهرت دارد.او همسر نسا و دشمن سرسخت ملکور بود و در نخستین نبرد والار با ملک

تَئوروی

تَئوروی یکی از دیوان در اساطیر زرتشتی و از نیروهای اهریمنی است. او با ویرانی و نابودی پیوند دارد و در متون اوستایی در کنار زَئیری، دشمن آفرینش نیک معرفی می‌شود.

جیسون

رهبر گروه آرگونات‌ها که برای یافتن پشم زرین سفری دریایی را آغاز کرد. اورفئوس در این سفر همراه او بود و جان خدمه را نجات داد.

دائدرا

موجودات قدرتمند و خداگونه‌ای که در قلمروهای دوزخی (نسیان) زندگی می‌کنند. آن‌ها مظهر تغییر و آشوب هستند و برخلاف آئدراها، جهان را خلق نکردند.

داورسرا

سه خدای زنده (ویوک، آلملکسیا و سوتا سیل) که با استفاده از قدرت قلب لورخان به جاودانگی و الوهیت رسیدند و بر مورویند حکومت کردند.

دراگون

موجودی افسانه‌ای و بزرگ‌جثه که ظاهری شبیه به خزندگان دارد و آتش می‌دمد.

دمتر

ایزدبانوی کشاورزی، غلات و حاصلخیزی زمین در اساطیر یونان. داستان او و دخترش پرسفون با تغییر فصل‌ها و چرخهٔ باروری زمین ارتباط دارد.

دیومر

نژادی منقرض‌شده از الف‌های باستانی (معروف به کوتوله‌ها) که به جای خدایان، بر منطق، مهندسی و فناوری‌های پیشرفته صوتی تمرکز داشتند.

دیونیسوس

ایزد شراب، جشن و شوریدگی. زنانی که اورفئوس را کشتند (ماینادها)، از پرستندگان دیونیسوس بودند که سکوت و غم اورفئوس را توهین می‌دانستند.

رودخانه هبرس

رودی در تراس که جسد و سر اورفئوس پس از مرگ به آن انداخته شد. گفته می‌شود سر بریده او همچنان که در آب می‌رفت، آواز می‌خواند.

رون‌ترا

دنیای وسیع و خیالی که وقایع لیگ افسانه‌ها و آرکین در آن رخ می‌دهد. شامل سرزمین‌هایی نظیر پیلتوور، زاون، ایونیا و ناکسوس است.

رَشن

رَشن ایزد دادگری و داوری در آیین زرتشتی است. او پس از مرگ انسان، در کنار مهر و سروش بر کردارهای او نظارت می‌کند و در داوری روان مردگان نقش دارد.رَشن با ترازو نم

زئوس

فرمانروای خدایان و ایزد آسمان، رعد و برق و قانون در اساطیر یونان. او پسر کرونوس و رئا و برادر هرا، پوزئیدون و هادس است و پس از سرنگونی تیتان‌ها بر کوه المپ فرما

زاون

شهری زیرزمینی، آلوده و صنعتی در زیر پیلتوور. محل زندگی طردشدگان و مرکز آزمایش‌های خطرناک شیمیایی که با نورهای نئونی سبز شناخته می‌شود.

زمین مرکزی

اینکه زمین مرکز جهان است و خورشید و ستارگان به دور آن می‌چرخند

زَئیری

زَئیری یکی از دیوان در اساطیر زرتشتی است که با زهر، تباهی و آسیب پیوند دارد. او در کنار تَئوروی، از نیروهای اهریمنی و دشمنان آفرینش نیک به شمار می‌رود.

ساوول

ساوول یا سَئوروَ یکی از دیوان اهریمنی در اساطیر زرتشتی است. او با خشونت، بی‌نظمی و حکومت نادرست پیوند دارد و در برابر مفهوم شهریاری نیک قرار می‌گیرد.

سربروس

سگ سه سر و غول‌پیکری که نگهبان دروازه دنیای مردگان است. موسیقی اورفئوس چنان قدرتمند بود که این هیولا را نیز رام کرد.

سروش

سروش از ایزدان مهم آیین زرتشتی و نماد فرمان‌برداری از راستی و نظم است. او نگهبان انسان در برابر نیروهای اهریمنی و یاور روان مردگان در مسیر داوری است.سروش با شب

سلت‌های ایرلند

سلت‌ها مجموعه‌ای از مردمان هندواروپایی بودند که پیش از مسیحیت و نفوذ گستردهٔ روم در بخش‌هایی از اروپا، از جمله ایرلند، زندگی می‌کردند.سلت‌های ایرلند بیشتر به خا

سگ جهنم

سگ جهنم نامی کلی برای سگ‌های هیولایی و فراطبیعی در افسانه‌ها و فولکلورهای مختلف است این موجود معمولاً به شکل سگی بسیار بزرگ و سیاه با چشمانی درخشان، دندان‌های ب

سیرن‌ها

موجوداتی افسانه‌ای با نیمی بدن پرنده و نیمی زن که با آواز فریبنده خود دریانوردان را به کام مرگ می‌کشاندند. اورفئوس با نواختن آهنگی بلندتر، صدای آن‌ها را خنثی کر

سیلکو

رهبر کاریزماتیک و بی‌رحم زاون که معتقد به استقلال شهر زیرزمینی است. او پدرخوانده جینکس و قطب مخالف وندر محسوب می‌شود.

شارینش

معادل فارسی "Civilization" یا تمدن. اشاره به جوامع پیشرفته باستانی و کنونی در دنیای رون‌ترا و تامریل.

شیمر

ماده‌ای بنفش‌رنگ و جهش‌زا در زاون که قدرت فیزیکی را به‌شدت افزایش می‌دهد اما باعث جنون، اعتیاد و تغییر شکل هیولایی می‌شود.

شینتو

شینتو، آیین باستانی ژاپن به معنای "راه خدایان"، ریشه عمیقی در اسطوره‌های ژاپنی دارد و بر پرستش "کامی‌ها" (ارواح/خدایان) در طبیعت مانند کوه‌ها، درختان، و اجداد ت

فولکلور

این واژه از نیم سده پیش در ایران و ادبیات راه یافته است و رفته رفته این واژه برابر دانش عامیانه و دانستنی‌های تودهٔ مردم رواج یافت و «فرهنگ عامه»، «فرهنگ عامیان

قلب لورخان

قلب تپنده‌ی یک خدای مرده که منبع انرژی نامحدود و متافیزیکی است. دیومرها تلاش کردند با استفاده از آن، خدای مصنوعی خود را بسازند.

لامیا

موجودی زن‌نما و هیولایی در اساطیر یونان که در برخی روایت‌ها به آدم‌خواری و ربودن کودکان شهرت دارد. داستان‌های او بعدها در فولکلور اروپایی به یکی از الگوهای موجو

مانوه

مانوِه یکی از والار و برترینِ آنان در خدمت به ارو ایلوواتار است؛ او فرمانروای بادها و هوا و پادشاه والار است. او بر فراز کوه تانیکوئتیل در آمان زندگی می‌کند و ه

مدوسا

یکی از سه گورگون و تنها گورگون فانی در اساطیر یونان که موهایی از مار داشت. نگاه مستقیم او می‌توانست انسان‌ها را به سنگ تبدیل کند و سرش سرانجام توسط پرسئوس بریده

ملکور

ملکور یکی از قدرتمندترین آینور و نیرومندترینِ میان آنان بود؛ آینور موجودات مینوی‌ای بودند که پیش از شکل‌گیری آردا توسط ارو ایلوواتار آفریده شدند.

مهر

مهر یا میترا از ایزدان کهن ایرانی و نگهبان پیمان و راستی است. او بر عهدهای انسان‌ها نظارت می‌کند و شکستن پیمان را گناهی بزرگ می‌داند.مهر با روشنایی، عدالت و پیر

مهندسی آهنگ

فناوری باستانی دیومرها که با استفاده از صدا و ارتعاشات دقیق، قوانین فیزیک و واقعیت را دستکاری می‌کند.

مورفئوس

خدای رؤیاها در اساطیر یونان و یکی از فرزندان هیپنوس. او توانایی ظاهر شدن در شکل انسان‌ها را داشت و در خواب، پیام‌ها و تصاویر مختلف را به افراد نشان می‌داد.

مینوتور

موجودی با بدن انسان و سر گاو که در هزارتوی جزیرهٔ کرت زندانی بود. او فرزند پاسیفائه و گاو کرت بود و سرانجام توسط تزئوس درون لابیرنت کشته شد.

نامیدیوم

غول مکانیکی عظیم و خدای مصنوعی ساخته شده توسط دیومرها. سلاحی که قدرت تغییر واقعیت، شکستن زمان و حذف نژادها را دارد.

ناونگهیثیا

ناونگهیثیا یکی از دیوان اهریمنی در اساطیر زرتشتی و از دشمنان آفرینش نیک است. او در سنت اوستایی با نارضایتی، سرکشی و آشفتگی پیوند دارد و در برابر نظم و فروتنی قر

نبرد کوه سرخ

جنگی افسانه‌ای میان چیمرها و دیومرها که در آن نژاد دیومر به دلیل استفاده از ابزارهای کگرناک، به طور کامل از هستی محو شد.

نو تئاتر

نو (به ژاپنی: Nō ،能) همچنین نوگاکو (به ژاپنی: Nōgaku ،能楽) نوعی تئاتر سنتی ژاپنی است. به‌طور سنتی نوازندگان موسیقی و بازیگران آن را مردان تشکیل می‌دادند اما از

نیکس

ایزدبانوی نخستین و تجسم شب در اساطیر یونان. او یکی از موجودات آغازین کیهان بود و از نیروهای بسیار کهن و قدرتمند به‌شمار می‌رفت.

هادس

فرمانروای دنیای مردگان و برادر زئوس. او تحت تأثیر موسیقی اورفئوس قرار گرفت و اجازه داد اوریدیکه بازگردد، اما شرطی دشوار گذاشت.

هرا

ایزدبانوی ازدواج، زنان و خانواده و همسر زئوس در اساطیر یونان. او ملکهٔ خدایان و یکی از دوازده ایزد المپ‌نشین بود و به‌دلیل خیانت‌های زئوس، در بسیاری از افسانه‌ه

هرمس

پیام‌رسان خدایان و ایزد بازرگانی و دزدی. او مخترع ساز چنگ (Lyre) بود که آن را با لاکِ لاک‌پشت ساخت و به آپولو هدیه داد.

هفائستوس

ایزد آتش، آهنگری، فلزکاری و صنعت در اساطیر یونان. او آهنگر خدایان بود و سلاح‌ها و ابزارهای خارق‌العاده‌ای برای ایزدان می‌ساخت.

هل

یکی از چهره‌های مهم اسطوره‌شناسی نورس و فرمانروای قلمرو مردگان است. ظاهری دوگانه دارد. بخشی از بدنش مانند یک انسان زنده و بخش دیگر تیره، مرده یا پوسیده توصیف شد

هکاته

ایزدبانوی جادو، شب، ارواح، چهارراه‌ها و مرزهای میان جهان‌ها در اساطیر یونان. او اغلب به‌عنوان موجودی سه‌چهره یا سه‌پیکره تصویر می‌شود و با جهان زیرین نیز ارتباط

هکس‌تک

فناوری انقلابی که جادوی آرکین را با مهندسی ترکیب می‌کند تا انسان‌های عادی (بدون استعداد جادویی) بتوانند از قدرت جادو استفاده کنند.

هیپنوس

تجسم خواب در اساطیر یونان و برادر دوقلوی تاناتوس. او موجودی فراطبیعی بود که می‌توانست خدایان و انسان‌ها را به خواب فرو ببرد.

والار

والار موجودات قدرتمند و مینویِ آردا هستند؛ چیزی شبیه خدایان یا فرشتگان بسیار قدرتمند، ولی خودِ خدا نیستند. آن‌ها از آینور (Ainur) هستند و به فرمان ارو، جهان را

وایرال

انسان‌هایی که توسط ویروس آزمایشی به موجوداتی خون‌آشام‌گونه، سریع و حساس به نور تبدیل شده‌اند و تمدن بشری را نابود کرده‌اند.

پرسیفون

ملکه دنیای مردگان و همسر هادس. او با شنیدن آهنگ غم‌انگیز اورفئوس گریست و از هادس خواست تا به عاشق و معشوق فرصتی دوباره دهد.

پوزئیدون

ایزد دریاها، زمین‌لرزه‌ها و اسب‌ها در اساطیر یونان و برادر زئوس و هادس. او با سه‌شاخهٔ مشهور خود دریاها را فرمان می‌راند و به‌عنوان یکی از قدرتمندترین خدایان ال

پیلتوور

شهر پیشرفت و ثروت که بر فراز صخره‌ها بنا شده. مرکز تجارت، علم و نوآوری که با "زاون" در تضاد طبقاتی شدید قرار دارد.

کالیوپه

بزرگ‌ترینِ موزها (الهگان هنر) و الهه شعر حماسی. او مادر اورفئوس بود و استعداد بی‌نظیر موسیقی را به فرزندش منتقل کرد.

کامی

از دید شینتو اگر جسمی یا حیوانی بتواند حس شگفتی را در انسان ایجاد کند این نشانهٔ آنست که یک کامی در خود دارد. این شی می‌تواند یک درخت، یک صخره یا یک کوه باشد.

کوه المپ

بلندترین کوه یونان و جایگاه دوازده ایزد اصلی (المپ‌نشینان). مکانی که در آن خدایان از موسیقی آپولو لذت می‌بردند.

کیمرا

هیولایی ترکیبی در اساطیر یونان با سر شیر، بدن بز و دم مار که توانایی دمیدن آتش داشت. کیمرا به دست قهرمان بلروفون و با کمک اسب بالدار پگاسوس کشته شد.

یاگروم باگارن

آخرین بازمانده‌ی شناخته‌شده از نژاد دیومر که به دلیل حضور در بُعدی دیگر (نسیان)، از نابودی دسته‌جمعی نژادش جان سالم به در برد.

یوکای

یوکی-اونا یا یوکای به معنی زن برفی، در اساطیر و فولکلور ژاپن روحی خبیث و خطرناک است که در کولاک و برف بر مردمان نمایان می‌شود و با واداشتن آنان به خوابیدن، آنان

جهان ادبیات فانتزی

اینجا «فراگُمان» است؛ جایی که خیال نفس می‌کشد.

ما دور هم جمع شدیم چون یک چیز مشترک داریم: عطش کشف ناشناخته‌ها. ما عاشق قصه‌ها هستیم، که دنیا رو وارونه می‌کنن، سوال می‌پرسن، و مرز واقعیت رو به بازی می‌گیرن.

اینجا فقط یک مجله نیست؛ یه پاتوقه برای کسایی که خیال براشون جدیه. برای آدم‌هایی که وقتی یک درِ تازه به ذهنشون باز می‌شه، حس می‌کنن زنده‌ان.

ما داستان می‌نویسیم، نقد می‌کنیم، بحث می‌کنیم، می‌خونیم و با همدیگه جهان‌های تازه می‌سازیم. چون می‌دونیم ادبیات گمانه‌زن فقط سرگرمی نیست؛ یه راهه برای دیدن، برای پرسیدن، برای عمیق‌تر شدن.

اگه تو هم دنبال اینی که از روزمرگی بزنی بیرون و با تخیل پرواز کنی، خوش اومدی.

فراگُمان خونه‌ی آدم‌های خیال‌بازه. خونه‌ی تو.