معرفی مجموعه‌ی ACOTAR | شاهکار ادبیات فانتزی یا محصول BookTok؟

1. ACOTAR چیست و چرا همه از آن صحبت می‌کنند؟

ACOTAR مخفف A Court of Thorns and Roses یا درباری از خار و رز است. این مجموعه اثری است از سارا جی. ماس که نخستین جلد آن به همین نام در سال 2015 منتشر شد. این مجموعه در کنار مجموعه‌های Throne of Glass سریر شیشه‌ای و Crescent City شهر هلالی از محبوب‌ترین آثار ادبیات فانتزی به شمار می‌روند. 

بعد از انتشار A Court of Silver Flames (درباری از شعله‌های نقره‌ای) در سال ۲۰۲۱، طرفداران ACOTAR مدت‌ها منتظر ادامه‌ی مجموعه بودند. بالاخره سارا جی. ماس در سال ۲۰۲۶ رسماً اعلام کرد که دو جلد بعدی در راه‌اند، بنابراین خبر انتشار کتاب ششم و هفتم این مجموعه باعث شده تا ACOTAR دوباره در شبکه‌های اجتماعی ترند شده و بحث‌ها پیرامون آن شکل بگیرند. 

جلد ششم این مجموعه به اسم A Court of Splintered Harmony در 27 اکتبر 2026 و جلد هفتم آن به اسم A Court of Forgotten Melody در 12 ژانویه 2027 منتشر خواهند شد. 

اما ماجرا به همین دو کتاب ختم نمی‌شود. ماس توضیح داده که داستان جدید در اصل یک داستان بسیار بزرگ است که در چهار بخش شکل گرفته. جلد ششم بخش اول را روایت می‌کند و جلد هفتم بخش‌های دوم و سوم را پوشش می‌دهد؛ بنابراین بخش چهارم هنوز به کتاب دیگری نیاز دارد. به همین دلیل، عملاً باید منتظر یک جلد دیگر هم باشیم.

2. مجموعه‌ی ACOTAR درباره‌ی چیست؟
دختری شکارچی به نام فیرا با کُشتن یک گرگ مرتکب اشتباهی مرگبار می‌شود که زندگی‌اش را به کل دگرگون می‌کند. او با ورود به قلمرو فی‌ها (پری‌ها) خود را در مرکز روابط پیچیده‌ی میان آن‌ها و جنگ‌های بین‌سرزمینی‌شان می‌یابد. در کنار او، شخصیت‌های دیگر، همچون خواهرهایش هرکدام کشمکش‌های مختص به خود را دارند. در این مجموعه‌ی فانتزی‌عاشقانه از یک سو با روابط عاشقانه و احساسات پیچیده و از سوی دیگر با سیاست و جنگ مواجه‌ایم. 

3. ترتیب مطالعه‌ی مجموعه‌ی ACOTAR: از کجا شروع کنیم؟

1. A Court of Thorns and Roses — درباری از خار و رز
2. A Court of Mist and Fury — درباری از مه و خشم
3. A Court of Wings and Ruin — درباری از بال‌ها و تباهی
4. A Court of Frost and Starlight — درباری از یخبندان و نور ستارگان
5. A Court of Silver Flames — درباری از شعله‌های نقره‌ای

4. چرا ACOTAR این‌قدر معروف شد؟

محبوبیت A Court of Thorns and Roses (ACOTAR) را نمی‌توان فقط به کیفیت داستان یا تبلیغات نسبت داد. این مجموعه دقیقاً در نقطه‌ای قرار گرفته که چند عامل محبوب در ادبیات فانتزی معاصر را به هم وصل می‌کند: رومنس، فانتزی، شخصیت‌محوری و یک دنیای داستانی قابل گسترش. شبکه‌هایی مثل BookTok این ترکیب را به محتوایی بسیار مناسب برای وایرال‌شدن تبدیل کردند.

اولین عامل این محبوبیت را می‌توان ترکیب فانتزی و عاشقانه دانست. دنیای جادویی، موجودات قدرتمند و فراطبیعی و دنیاسازی این مجموعه مخاطب را وارد جهان دیگری می‌کند. وسعت دنیای جی. ماس طرفداران این ژانر را به خود جذب می‌کند، هرچند که نمی‌توان جهان  ACOTAR به‌اندازه‌ی کتاب‌های فانتزی‌حماسی دقیق، پیچیده و جزئی‌نگرانه به حساب آورد. از سوی دیگر، طرفداران ژانر عاشقانه نیز به دلیل روابط میان شخصیت‌ها و تروپ‌های گرچه کلیشه‌ای، اما محبوب از مطالعه‌ی این مجموعه لذت می‌برند. به علاوه آنکه محبوبیت اخیر ژانر Romantasy نیز به قرار گرفتن ACOTAR در مرکز توجه کمک کرده است.

اما شخصیت‌ها احتمالاً مهم‌تر از خود جهان داستان هستند.
شخصیت‌هایی مثل Feyre و Rhysand فقط بخشی از روایت نیستند؛ آن‌ها تبدیل به موضوع بحث، طرفداری و حتی اختلاف نظر میان خوانندگان شده‌اند. خواننده می‌تواند درباره‌ی تصمیم‌هایشان بحث کند، طرف یکی از شخصیت‌ها را بگیرد یا درباره‌ی آینده‌ی روابطشان نظریه‌پردازی کند. همین ویژگی، کتاب را از یک داستانی که صرفاً خوانده می‌شود، به اثری تبدیل می‌کند که درباره‌اش صحبت می‌شود.

این موضوع دقیقاً جایی است که BookTok وارد ماجرا می‌شود. شبکه‌های اجتماعی برای آثاری که بتوان درباره‌ی شخصیت‌ها، روابط، لحظات شوکه‌کننده و واکنش‌های احساسی‌شان محتوای کوتاه تولید کرد، محیط بسیار مناسبی هستند. ACOTAR تقریباً تمام این عناصر را دارد. 

عامل مهم دیگر، گسترش جهان داستانی سارا جی. ماس است. وقتی خواننده وارد دنیای آثار ماس می‌شود، با مجموعه‌های دیگری مثل Throne of Glassو Crescent City نیز مواجه می‌شود و بحث درباره‌ی ارتباط میان این آثار، یا چیزی که فندوم به آن Maasverse می‌گوید، لایه‌ی دیگری به محبوبیت آثار او اضافه می‌کند.

5. تلاقی دنیای کتاب‌های جی. ماس؛ Maasverse چیست؟ (این بخش ممکن است قسمت‌هایی از داستان را لو بدهد.)

خط داستانی مجموعه‌های جی. ماس به اسم‌های شهرهلالی Crescent City و سریر شیشه‌ای Throne of Glass در نقاطی با یکدیگر برخورد می‌کنند و همین مسئله باعث شده تا خوانندگان هر مجموعه به خواندن دیگر مجموعه‌های او نیز ترغیب شوند. 

اولین اشاره‌ی واضح به ارتباط میان دنیاهای سارا جی. ماس را می‌توان در پایان Kingdom of Ash، آخرین جلد Throne of Glass، دید.

وقتی Aelin در حال سقوط میان دنیاهای مختلف است، برای لحظه‌ای وارد جهانی می‌شود که در آن یک مرد فِیِ بالدار در کنار زنی باردار ایستاده است. مرد با استفاده از جادویش سرعت سقوط Aelin را کم می‌کند. این دو شخصیت Rhysand و Feyre از دنیای ACOTAR هستند. 

به علاوه، در همان سفر میان دنیاها، Aelin از کنار جهانی با شهری بزرگ و ساختمان‌های بسیار بلند نیز عبور می‌کند؛ چیزی که طرفداران آن را اشاره‌ای به Lunathion، شهر اصلی Crescent City می‌دانند.

اما ارتباط ACOTAR و Crescent City حتی از این هم قوی‌تر است و عملا خط داستانی هردو را به یکدیگر وصل می‌کند. در پایان کتاب دوم شهرهلالی به اسم سرای آسمان و نفس فیرا وارد دنیای ACOTAR شده و با شخصیت‌هایش برخورد می‌کند و این ارتباط به داستان جلد سوم شهرهلالی نیز کشیده می‌شود. 

(پایان اسپویل)

6. مهم‌ترین نقدها به مجموعه‌ی ACOTAR

یکی از نقدهایی که مطرح می‌شود در واقع موضوعی است اجتماعی که نگرانی برخی‌ها را برانگیخته است؛ ریسند آن‌قدرها هم گرین فلگ Green Flag نیست. برخی خوانندگان با اشاره به رفتارهای کنترل‌گرانه‌ی ریسند بیان کرده‌اند که او هم آن شخصیت ايده‌آل و فمنیستی‌ای نیست که جی. ماس تلاش می‌کند در داستان معرفی کند. این انتقاد در A Court of Silver Flames دوباره شدیدتر شد؛ مخصوصاً به خاطر اینکه Rhysand اطلاعات مهمی درباره خطر بارداری Feyre را از او پنهان می‌کند. گرچه عده‌ی دیگری رفتارهای ریسند را این‌طور توجیه کرده‌اند که او برای محافظت‌ از دیگران این کار را می‌کند. 

مسئله‌ی بعدی استاندارد دوگانه‌ای است که درباره‌ی ریسند و تاملین وجود دارد. رفتارهای یکسان اگر توسط تاملین انجام شوند سمی و اگر از سوی ریسند انجام شوند عاشقانه تلقی می‌شوند. منتقدان می‌گویند هر دو شخصیت رفتارهای کنترل‌گرانه دارند و تفاوت اصلی این است که روایت، رفتار Rhysand را بیشتر در قالب عشق و محافظت و رفتار Tamlin را در قالب کنترل و سوءاستفاده به مخاطب نشان می‌دهد. درواقع می‌توان گفت رفتار ریسند همان رد فلگ است اما در طیف دیگری از رنگ قرمز. 

نقد مهم دیگر نیز این است که برخی معتقداند جی. ماس تمرکز زیادی بر روابط عاشقانه و جنبه‌ی رومنس داستان دارد تا جهان‌سازی. اما برای بعضی خوانندگان این دقیقاً نقطه قوت کتاب است؛ برای بعضی دیگر، باعث می‌شود جنگ‌ها، سیاست و ساختار جهان داستان نسبت به روابط عاشقانه کم‌عمق به نظر برسند. 

یکی دیگر از نقدهای رایج، وابستگی شدید داستان به mate، romance و sexual tension است. منتقدان می‌گویند حتی روابطی که می‌توانستند صرفاً دوستانه، خانوادگی یا سیاسی باشند، اغلب به سمت رابطه‌ی عاشقانه یا جنسی کشیده می‌شوند. در مقابل، طرفداران می‌گویند همین روابط بخش اصلی جذابیت Romantasy است و نباید ACOTAR را با معیارهای یک Epic Fantasy کاملاً جدی سنجید.

7. آیا مجموعه‌ی ACOTAR ارزش خواندن دارد؟

این مجموعه گرچه یکی از مشهورترین مجموعه‌های فانتزی‌عاشقانه به شمار می‌رود، اما لزوماً بهترین نیست. جهان‌سازی ساده‌سازی شده و تمرکز بر تروپ‌های محبوبی چون Enemies to Lovers، Found Family، Love Triangle و Slow Burn Romance برای ساختن یک عاشقانه‌ی نسبتاً کلیشه‌ای، اما پرکشش باعث شده این مجموعه شهرت قابل‌توجهی در شبکه‌های اجتماعی به دست بیاورد. همچنین یکی دیگر از دلایل محبوبیت آن را می‌توان صحنه‌های عاشقانه‌ی صمیمی (AKA: SPICY) دانست. درواقع؛ ACOTAR از یک فانتزی عاشقانه با محتوای جنسی نسبتاً محدود در جلد اول شروع می‌شود، اما با پیشرفت مجموعه، میزان Spice افزایش پیدا می‌کند و در A Court of Silver Flames به بالاترین حد خود می‌رسد.

تمام این دلایل باعث شده تا این مجموعه محبوب باشد، اما آیا می‌توان آن را اثر ادبی فاخری دانست؟ آیا ACOTAR را می‌توان شاهکار نامید؟ بستگی به معیارهایتان دارد، اما با معیارهای رایج خیر. این مجموعه شاهکار ادبیات معاصر نیست، اما پاسخ به این سوال که آیا ارزش خواندن دارد یا نه، به معیارهای خودتان بستگی دارد. اگر دنبال یک مجموعه‌ی فانتزی پرکشش، عاشقانه و خوش‌خوان باشيد كه ذهنتان را بیش از حد درگیر نکند، ACOTAR انتخاب مناسبی است، اما اگر دنبال اثر ادبی فاخر یا شاهکار ادبیات فانتزی هستید که روزها ذهنتان را درگیر کند، بهتر است کتاب دیگری را انتخاب کنید.